Żeby nie zapomnieć

W SKRÓCIE

Wątek wyjaśnia, że polskie słowo „bałwan” ma nietypową historię i nie wywodzi się bezpośrednio od śniegu. Autor zestawia znaczenia dawne i współczesne, pokazując, że dopiero późno zaczęło oznaczać figurę ze śniegu.

NAJWAŻNIEJSZE PUNKTY

• W wielu językach europejskich nazwa bałwana łączy się ze śniegiem, ale w polszczyźnie historia jest inna.
• „Bałwan” miał dawniej znaczenia związane z bożkiem, bryłą, falą morską i głupcem.
• Etymologia wyrazu jest niepewna; autor przytacza hipotezę prasłowiańską i orientalne pochodzenie.
• Znaczenie „śnieżnej figury” pojawia się w polszczyźnie stosunkowo późno.
• Wątek wspomina też ludowe zwyczaje, Marzannę, baby pruskie i dziecięce lepienie bałwanów.

KONTEKST

Przywołane są m.in. książka Boba Ecksteina, artykuł Sofii Filipenko, opracowanie Marcina Maciołka, wywiad z prof. Jerzym Trederem oraz wzmianki o Korczaku i „Misiu Uszatku”. Materiał ma charakter językoznawczo-historyczny.